ÇELİK KAYNAKÇISI

Belgelendirme Programının Amacı

Bu prosedür Sistemer Uluslararası Belgelendirme Ltd. Şti. bünyesinde TS EN ISO 9606-1 Kaynakçıların Yeterlilik Sınavı-Ergitme Kaynağı-Bölüm 1: Çelikler standardı kuralları çerçevesinde “Personel Belgendirme Sistemi” nin ilgili standart şartlarına göre değerlendirilerek (11UY0010-3) Çelik Kaynakçısı (Seviye 3) adaylarının belgelendirilmesi faaliyetinin yürütülmesi amacıyla hazırlanmıştır.

Belgelendirme Programına Başvuru

(11UY0010-3) Çelik Kaynakçısı (Seviye 3) adaylarının sertifika almak isteyen adayların Sistemer Uluslararası Belgelendirme Ltd. Şti. internet sitesi www.sistemer.com adresinde bulunan Başvuru Formunu doldurarak e-posta yoluyla info@sistemer.com adresine veya 0 216 573 64 36 nolu faxa göndermesiyle süreç başlar.

Belgelendirme Programında Sınava Girecek Adaylarda Aranan Şartlar

  • •   Sınavın yapılacağı dilde en az okuryazar olmak

    •   Çelik Kaynakçısı adaylığı için herhangi bir fiziki engeli olmaması

    •   18 yaşından küçük olmamak

    •    Sınav için herhangi bir eğitim şartı yoktur.

Belgelendirme Programında Adaylardan İstenilen Belgeler

  •  •  Başvuru formu (F-070-01-B Kaynakcı Başvuru Formu ve Taahhütname)

    •    Kimlik fotokopisi

    •    Fotoğraf (2 adet)

    •    Çalıştığı firmaya ait referans yazısı

    •    Eski mesleki yeterlilik belgesi fotokopisi (varsa)

    •    Sınav ücretinin yatırıldığına dair belge. (Banka Dekontu)

    Birim Tamamlama”  için, başvurulan konuda varsa Mesleki Yeterlilik Belgeleri yada daha önce girip-başarılı olduğu birim ile ilgili yeterlilik kanıtı

Belgelendirme Programında Değerlendirme Sürecinin Amacı

Bu süreç, çelik malzemelerin ergitmeli kaynak yöntemlerinden birini elle veya yarı mekanize donanım kullanarak gerçekleştiren kaynakçıların yeterliğinin belirlenmesi, sınanması ve belgelendirilmesi amacıyla gerçekleştirilir.

Belgelendirme Programında Değerlendirme Sürecinin Tanımlanması

Adaylara yönelik değerlendirme faaliyetleri

-  Zorunlu Birim :

“11UY0010-3/A1 Kaynak İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği”  ve;

-  Seçmeli Birimler:

•“11UY0010-3/B1 Elektrotla Ark Kaynağı ”

•“11UY0010-3/B5 Metal-Ark Asal Gaz Kaynağı (MIG Kaynağı)”

•“11UY0010-3/B6 Metal-Ark Aktif Gaz Kaynağı (MAG Kaynağı)”

üzerinden Genel Mesleki Bilgi ve Uygulama Becerisinin ölçülmesi amacıyla adaylar hem teori hem de performansa dayalı sınavlara tabi tutulurlar.

Teori sınavları en az 10 sorudan oluşan 4 şıklı test usulü , her biri eşit puan değerinde yazılı sınav (T1) üzerinden değerlendirilir. Sınavda adaylara her soru için ortalama iki dakika zaman verilir.  Adaylar yapılan A1 zorunlu birim T1 sınavında 100 puan üzerinden en  az 60 puan almalıdır.

Adayın başarısı doğru cevap verilen şıklar göz önüne alınarak değerlendirilir, yanlış cevaplandırılan sorulardan herhangi bir puan indirimi yapılmaz. Cevap anahtarında çift işaretlenmiş şıklı sorular ve şık işaret koyulmamış sorular göz önünde bulundurulmayacaktır.

A1 yeterlilik birimi için performansa dayalı sınav uygulanmamaktadır.

Adaylar, 11UY0010-3/B1, B5, B6  birimlerinde teorik sınav sorularının en az % 50 sinde doğru yanıt vermesi gereklidir. 

Performans sınavları (B1 / B5 / B6) her bir aday için tek tek gerçekleştirilir. Adayın başarılı sayılabilmesi için (11UY0010-3) Çelik Kaynakçısı (Seviye 3) adaylarının Ulusal Yeterliliğinde istenilen kriterler doğrultusunda verilen başarı ölçütlerini yakalayabilmesi gerekir.

“TS EN ISO 9606-1 Kaynakçıların Yeterlilik Sınavı-Ergitme Kaynağı-Bölüm 1: Çelikler” standardı doğrultusunda yazılı olarak değerlendirilir.

Sınav seçilen metoda göre  TS EN ISO 9606-1 standardında belirtilen sınav parçaları ile yapılacaktır. TS EN ISO 9606-1 standardı 5. bölümde belirtilen temel değişkenler ve yeterlilik kapsamına göre 6. bölümde belirtilen yol izlenerek sınav sürdürülecektir.

Başarılı olabilmesi için Performans sınavı genelinden asgari % 80 başarı göstermesi gereklidir. 

Belgelendirme Programında Belgelendirme Sürecinde Ölçme ve Değerlendirme

Adaylar A1 zorunlu birimin haricinde seçmeli yeterlilik birimlerinden herhangi birine veya ikisine veya üçüne birden başvuru yapabilir.

Adayların belge alabilmesi için A1 zorunlu birimi haricinde B1-B6 seçmeli birimlerden en az birinden başarılı olma zorunluluğu vardır.

 

Sınavlar, teorik sınav ve performans ölçümlü sınav olacak şekilde iki bölümde yapılmaktadır.

Bu sınavlar sonucunda eğitimi alan aday kişi Çelik Kaynakçısı (Seviye 3) adaylarının Ulusal Yeterliliği ile belirlenmiş olan A grubu zorunlu yeterlilik birimlerinde tanımlanan başarı ölçütlerini karşılamak zorundadır.

Adayların belgeyi almaya hak kazanabilmesi için Çelik Kaynakçısı (Seviye 3) adayları için açılan teorik ve performansa dayalı sınavların her ikisinde de belirlenen kriterler doğrultusunda başarı göstermesi şarttır.

 

Sınavların Değerlendirilmesi

 

Teorik  sınavlar,  çoktan  seçmeli  sorulara  verilen  cevaplar  dikkate  alınarak,  performans sınavları ise adayın performans sınavındaki uygulamaları dikkate alınarak değerlendirilir.

 

Uygulama sınavlarından başarılı olabilmek için;

1.  Adayların ulusal yeterliliklerde yer alan beceri ve yetkinlik ifadelerinin tamamından başarılı olunması gerekmektedir.

2. Başarılı olunması zorunlu kritik adımların tamamından başarılı performans gösterilmesi gerekmektedir. Kritik adımlar,  sınav  öncesinde  adaya  açıklanacak, ayrıca adaya verilecek soru kâğıdında belirtilecektir.

 

Tüm bunlara ilave olarak adayın başarılı olabilmesi için aşağıda yer alan muayene şartlarını başarıyla tamamlaması gerekmektedir.

Sınav Parçasında Yapılacak Muayene ve Testler :

Sınav sonrası yapılacak test ve muayenelerle ilgili işlemler ISO 9606-2 Standardı ve SİSTEMER P-080 Kaynak Belgelendirme Prosedürü’ne göre takip edilir.

Kaynak metoduna göre, tahribatlı/ tahribatsız muayene gerekmesi durumunda parçalar akredite kuruluşlara gönderilecektir.

Sınavların Değerlendirilmesi

Teorik  sınavlar,  çoktan  seçmeli  sorulara  verilen  cevaplar  dikkate  alınarak,  performans sınavları ise adayın performans sınavındaki uygulamaları dikkate alınarak değerlendirilir.

Uygulama sınavlarından başarılı olabilmek için;

1.  Değerlendiricilerin “Performans Sınavı Kontrol Formu”nda bulunan ve ulusal yeterliliklerde yer alan beceri ve yetkinlik ifadelerinin tamamından başarılı olunması gerekmektedir.

2. Başarılı olunması zorunlu kritik adımların tamamından başarılı performans gösterilmesi  gerekmektedir.  Kritik  adımlar,  sınav  öncesinde  adaya  açıklanacak, ayrıca adaya verilecek soru kâğıdında belirtilecektir.

Tüm bunlara ilave olarak adayın başarılı olabilmesi için aşağıda yer alan muayene şartlarını başarıyla tamamlaması gerekmektedir.

Muayene:

1.   Adayın kaynak yaptığı numunesi TS EN ISO 9606-1 madde 6.4’e göre muayene edilecek ve değerlendirilecektir. Kaynak pozisyonu, kaynak metodu ve sınav parçasına göre gözle muayene, tahribatlı/tahribatsız muayene vb.

2.  EN ISO 5817’ye göre sınav parçasındaki aşırı kaynak metali, aşırı dış bükeylik, aşırı kalınlık, aşırı nüfuziyet ve yanma oluğu kaynak kenarı kusurları için C seviyesi, diğer kusurlar için B seviyesi sınırları içinde kalıyorsa aday, başarılı sayılacaktır.

3.   Yanma oluğu 0,5 mm’yi geçmemelidir.

Adayın kendi ve diğer kişilerin can güvenliğini tehlikeye sokacak bir davranış göstermesi halinde sınavına son verilecektir. Kaynak metoduna göre, tahribatlı/ tahribatsız muayene gerekmesi durumunda parçalar akredite kuruluşlara gönderilecektir.

Sınavda başarı sağlayamayan aday başarısız olduğu bölümden veya sınavın tamamından 1 yıl içerisinde tekrar sınava girebilir. Aday 1 yıl içerisinde tekrar hakkını kullanmak için başvuru yapmadığı taktirde başvuru süreci başa döner ve her iki sınava tekrar girmesi gerekir.  Aday girdiği sınavlardan 1 yıl içerisinde iki kere üst üste başarısız olursa başarısız olduğu konular hakkında eğitim alması tavsiye edilir.

Belgelendirme Programında Şartlar

  • Tüm sınavlar belirli bir kontenjan dâhilinde yapılacaktır ve kontenjanı dolan sınavlar için en yakın zamanda yeni bir sınav tarihi belirlenecektir. Yeterli katılım sağlanmayan veya mücbir sebepler dolayısıyla yapılamayan sınavlar için SİSTEMER sınav tarihlerini değiştirme ve iptal etme hakkına sahiptir.
  • Sınavın herhangi bir bölümünden başarısız olan katılımcı, bu kısmı en geç 12 ay içinde olmak kaydıyla sınav ücreti ödemeden 1 kez daha tekrarlayabilir. Bölümlerin sonraki tekrarı ücrete tabidir ve ücretlendirme talimatında yer alır. Aday 1 yıl içerisinde tekrar hakkını kullanmak için başvuru yapmadığı taktirde başvuru süreci başa döner ve her iki sınava tekrar girmesi gerekir.  Aday girdiği sınavlardan 1 yıl içerisinde iki kere üst üste başarısız olursa başarısız olduğu konular hakkında eğitim alması tavsiye edilir.
  • Tekrar sınavlarında başarılı olamayan adaylar, yeni adaylar için uygulanan başvuru prosedürüne tabidir
  • Adaylar sınava girişi esnasında yanlarında Sınav Giriş Evrakları (Kimlik Belgelerini; Ehliyet , Pasaport, Nüfus Kâğıdı v.b.) hazır bulundurmalıdırlar. İlgili belgelerden herhangi birini sunamayan aday sınava alınmaz ve ücret iadesi yapılmaz.
  • Sınav kurallarına uymayan adayların sınavı geçersiz sayılır. (örn. Başkası adına sınava girme, Kopya çekmek v.b.)
  • Belgelendirme kuruluşu tarafından aksi belirtilmediği sürece sınav salonuna destek doküman (Not, Kitapcık v.b) getirmek yasaktır.
  • •    Sınav için gerekli olan kırtasiye malzemeleri (kalem, silgi v.b.) Sistemer Uluslararası Belgelendirme Ltd. Şti. tarafından sağlanır.

    •    (11UY0010-3) Çelik Kaynakçısı (Seviye 3) adaylarının uygulama sınavı için gerekli ekipmanlar adayın çalıştığı firmadan temin edilir. Adayın çalıştığı firma tarafından temin edilemeyen durumlarda ekipmanlar Sistemer Uluslararası Belgelendirme Ltd. Şti. tarafından temin edilir. Temin edilen ekipmanların ücreti adaylardan tahsil edilir.

     Belgeli kişi ve SİSTEMERe ait yükümlülükler  F-080/01 Kaynak Başvuru Formu ve F-070/07   Mesleki Yeterlilik Belgesi Kullanım Sözleşmesinde belirtilmektedir

    •    Sınavlar, genel sınav kurallarına uygun yapılır. Sınavlar esnasında telefon görüşmesi yapması, adayların birbiri ile konuşması, yardımlaşması ve sınav süresince sınav salonu dışına çıkması yasaktır.

    •    Sınava girecek aday sınav başlamadan önce cep telefonunu sınav sorumlusuna teslim etmelidir.

    •    Adayın kendi ve diğer kişilerin can güvenliğini tehlikeye sokacak bir davranış göstermesi halinde sınavına son verilecektir.

     

Belgelendirme Programında Belgenin Geçerliliği (Gözetim / Yeniden Belgelendirme)

Çelik Kaynakçısı için  TS EN ISO 9606-1 Madde 9.1’ de belirtildiği üzere belgenin geçerliliği seçilen metoda göre 2 yıl veya 3 yıl olarak değişmektedir.

Belgenin geçerliliğini kaybetmemesi için adayın işvereni tarafından belgede belirlenmiş kaynak türlerini aktif olarak yaptığına dair  6 ayda bir imzalanması gerekir. Aday ayrıca belgelendirme kuruluşuna 6 ayda bir çalıştığı firmada devam ettiğine dair yazı veya bağımsız olarak çalıştığına dair kanıt sunmalıdır.

2 yılı dolduran belge sahibinin belgesini yenileyebilmesi için tekrar uygulama ve teorik sınava tabi tutulur.

Kaynakçının bilgi ve becerisinin soruşturulmasına yol açacak özel bir neden olmamalıdır. Eğer bu koşulların herhangi birine uyulmazsa, yeterlilik belgesi geçersiz sayılacaktır.

Belge Kapsam Genişletme / Belge Kapsamında Daraltma

Kapsam genişletme talebinde bulunan kişiler, başvurdukları kapsam dâhilindeki Ulusal Yeterlilikte belirtilen sınavlara (mülakat, yazılı, uygulama) tabi tutulurlar.

 

Uygun durumlarda kapsam genişletme sınavları yeniden belgelendirme sınavları ile birlikte gerçekleştirilebilir. Kapsam genişletme başvurusu yeni başvuru olarak değerlendirilir, bu prosedürün ilgili maddelerinin tamamı uygulanır.

Belge Kapsamında Daraltma:

  • Belgeli kişi talebi ile,
  • Belgelendirilmiş kişi, belgelendirme kapsamının bir kısmı için belgelendirme şartlarını karşılamada devamlı veya ciddi başarısızlık gösterdiğinde,
  • İlgili yeterlilikte belgenin kapsamını etkileyen köklü değişiklikler meydana gelmesi halinde,

Program Komitesi talebi ve Belge Karar Vericisi’nin kararına istinaden, herhangi bir işlem (sınav vb.) yapılmadan, belgelendirme kapsamını şartları karşılanamayan kısmı dışarıda tutacak şekilde daraltılır ve yeni belge düzenlenir.

Belgelendirme Programında Belgenin Kaybedilmesi

Belge sahibi, belgesini kaybettiğini belgelendirme kuruluşuna dilekçe halinde bildirir. Dilekçesi incelenen belge sahibi şayet belgesinin geçerlilik süresi geçmemiş ise belirlenmiş ücret doğrultusunda yeniden belgelendirilebilir.

Belgelendirme Programında Belgenin Askı / İptali

Gözetim sonucu performansı yeterli bulunmayan ve Gözetim tarihini geçiren (Uygulama sınav tarihinden itibaren 3. Yıl sonuna kadar) kişilerin belgeleri 6 ay askıya alınır. Gözetim sürecini tamamladıktan sonra, belgenin askı durumu kalkar. Gözetim süreci 1 ay içinde tamamlanmazsa, belge iptal edilir.

Belgelenmiş personelin Logo ve Belge Kullanım Prosedürüne aykırı bir tutum içinde bulunması durumunda belge öncelikli olarak askıya alınır. Bu durum belge sahibine bildirilir, hatanın düzeltilmesi için 1 ay süre verilir.  1 ay içerisinde düzeltme yapılmamış belgeler, iptal edilir.

Belgelendirme ve gözetim süreçlerinde yanıltıcı ve doğru olmayan bilgileri kasti şekilde beyan ettiği anlaşılan ve/veya sahte evrak düzenlendiği tespit edilen belgeler derhal iptal edilir. İlgili yeterlilikte belgenin kapsamını etkileyen köklü değişiklikler meydana gelmesi halinde, Program Komitesi talebi ve Belge Karar Vericisi’nin kararına istinaden, belgenin kapsamı daraltılarak, belge sahibi tekrar sınava tabi tutulabilir. Bu sınav yeniden belgelendirme döneminde yapılır. Mevcut belge, belge süresince geçerlidir.

Belgesi iptal edilen kişi belgenin aslını SİSTEMER’ e iade etmekle yükümlüdür.

Belgelendirme Programında Referanslar

  • ·       11UY0010-3 Çelik Kaynakçısı Ulusal Yeterliliği (Yayın Tarihi: 12/04/2011  Rev. No: 02 – 25.11.2015)

    ·       TS EN ISO 9606-1 Kaynakçıların Yeterlilik Sınavı-Ergitme Kaynağı-Bölüm 1: Çelikler

    ·       TS EN ISO 5817: 2014 Kaynak – Çelik, nikel, titanyum ve bunların alaşımlarında ergitme kaynaklı (demet kaynağı hariç) birleştirmeler – Kusurlar için kalite seviyeleri

    ·       TS EN ISO 15609-1 Metalik malzemeler için kaynak prosedürlerinin şartnamesi ve vasıflandırılması - Kaynak prosedürü şartnamesi - Bölüm 1: Ark kaynağı

    ·       TS  EN  ISO  17637:2011    Ergitme  Kaynaklarının  Tahribatsız  Muayenesi-Ergitme  kaynaklı birleştirmelerin Gözle Muayene

    ·       TS EN ISO 4063:2011 Kaynak ve kaynakla ilgili işlemler - İşlemlerin adlandırılması ve referans numaraları